Προτάσεις του Σπύρου Βούγια για το Νομοσχέδιο του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού με τίτλο: «Αντιμετώπιση της βίας στα γήπεδα, του ντόπινγκ, των προσυνεννοημένων αγώνων και λοιπές διατάξεις»

Σε γενικές γραμμές το παρόν Σχέδιο Νόμου κινείται προς την σωστή κατεύθυνση αφού υιοθετεί αρκετές από τις αναγνωρισμένες διεθνείς πρακτικές αντιμετώπισης της αθλητικής βίας σε διεθνές επίπεδο: διεύρυνση της συνεργασίας μεταξύ όλων των αρμόδιων φορέων, έλεγχος και παρακολούθηση (με κάμερες) των θεατών, διευρυμένο χωροχρονικό πλαίσιο εφαρμογής της αστυνόμευσης και ιδιωτικοποίηση ενός σημαντικού μέρους αυτής.  

Επειδή τα τελευταία χρόνια το ζήτημα της αθλητικής βίας διαπλέκεται όλο και περισσότερο με πολιτικά κίνητρα και συνδέεται με την δραστηριοποίηση ακροδεξιών, νεοναζιστικών και αντιεξουσιαστικών ομάδων, κρίνεται σκόπιμη η συμμετοχή και ενός πολιτικού επιστήμονα στη Διαρκή Επιτροπή για την Αντιμετώπιση της Βίας (Δ.Ε.Α.Β.). Συνεπώς, προτείνεται στους πέντε (5) επιστήμονες-μέλη της Δ.Ε.Α.Β., να μπορούν να συμμετέχουν επιστήμονες κύρους με γνωστικό αντικείμενο «τη νομική ή την ψυχολογία ή την κοινωνιολογία ή την πολιτική επιστήμη ή την παιδαγωγική ή την εγκληματολογία ή την επικοινωνία».

Στην παράγραφο 2 του συγκεκριμένου άρθρου προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο ποσού έως ένα εκατομμύριο ευρώ για τη διοργανώτρια αρχή,  Α.Α.Ε. ή Τ.Α.Α., που παραβιάζει τα προβλεπόμενα διοικητικά μέτρα κατά της βίας στα γήπεδα.  Κατά καιρούς έχουν γίνει από διάφορους εμπλεκόμενους με το θέμα της αθλητικής βίας φορείς (π.χ. από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Αστυνομικών Υπαλλήλων) προτάσεις και για την επιβολή επιπρόσθετων διοικητικών ποινών οικονομικού χαρακτήρα, όπως η στέρηση δυνατότητας κρατικής επιχορήγησης και κρατικής διαφήμισης.

Παρόλα αυτά, θα πρέπει να μας προβληματίσει ιδιαίτερα το κατά πόσον μπορούν να εφαρμοστούν στην πράξη τέτοιου είδους κυρώσεις:

 

·        Αφενός, η οικονομική κατάσταση των αθλητικών ομάδων είναι δεινή και εκτός από δυο-τρεις μεγάλες ομάδες στο ποδόσφαιρο και στο μπάσκετ, άραγε πόσες άλλες ομάδες θα ήταν σε θέση να πληρώσουν ένα πρόστιμο της τάξης του ενός εκατομμυρίου ευρώ;

·         Αφετέρου, τέτοιου είδους ποινές έχουν ήδη δοκιμαστεί και στο παρελθόν με αποτυχία, συντηρώντας τον φαύλο κύκλο διαφθοράς που μαστίζει τον ελληνικό αθλητισμό εδώ και χρόνια. Πόσες άραγε φορές δεν έχουμε υπάρξει μάρτυρες καταστάσεων όπου οι αρχικά επιβαλλόμενες ποινές δεν εφαρμόζονται τελικώς ποτέ, είτε διότι οι αθλητικοί δικαστές δέχονται αφόρητες πιέσεις, είτε διότι οι ομάδες δεν δύνανται να πληρώσουν τα χρηματικά πρόστιμα;

Παρά το γεγονός ότι σε κάποια γήπεδα έχει ήδη εφαρμοστεί το μέτρο του ηλεκτρονικού συστήματος διαχείρισης ονομαστικού εισιτηρίου τα αποτελέσματα δεν ήταν τα αναμενόμενα, σε ότι αφορά την καταπολέμηση των φαινομένων βίας,  διότι τα συγκεκριμένα γήπεδα δεν τηρούσαν ορισμένες αναγκαίες – τεχνικές, κατασκευαστικές και άλλες – προδιαγραφές, με αποτέλεσμα το ηλεκτρονικό σύστημα να καθίσταται σχεδόν άχρηστο στην πράξη. Επειδή στο άρθρο 6 γίνεται λόγος μόνο για τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία εισαγωγής και λειτουργίας του ηλεκτρονικού συστήματος καθεαυτού, προτείνεται η συμπλήρωση του άρθρου με συγκεκριμένη αναφορά και στις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν τα ίδια τα γήπεδα προκειμένου να εξασφαλίζεται η πλήρης και αποτελεσματική λειτουργία του ηλεκτρονικού συστήματος.  Αυτές οι προϋποθέσεις θα μπορούσαν να καθοριστούν στο προεδρικό διάταγμα των Υπουργών Οικονομικών, Προστασίας του Πολίτη και Πολιτισμού και Τουρισμού, το οποίο προβλέπει το παρόν άρθρο. Στο πλαίσιο όλων αυτών, το τελευταίο μέρος του άρθρου 6 θα μπορούσε να αναδιατυπωθεί ως εξής:

Στην περίπτωση που η ανωτέρω πρόταση γίνει αποδεκτή, θα ήταν χρήσιμη και η συμπλήρωση του άρθρου 25 – το οποίο αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στις αρμοδιότητες των Επιτροπών ελέγχου των αθλητικών εγκαταστάσεων – με την αναδιατύπωση της παραγράφου 5 του τροποποιούμενου άρθρου 56Α του ν. 2725/1999, ως ακολούθως:

Το συγκεκριμένο άρθρο υποχρεώνει τα αθλητικά σωματεία, Α.Α.Ε. ή Τ.Α.Α., να μισθώνουν τα μαζικά μέσα μεταφοράς που πρόκειται να χρησιμοποιήσουν οι οπαδοί τους μέλη Λεσχών Φίλων, προκειμένου να προσέλθουν ή να αποχωρήσουν οργανωμένα από μια αθλητική συνάντηση.

Δεν έχει αιτιολογηθεί επαρκώς για ποιον λόγο θα πρέπει τα αθλητικά σωματεία να επιβαρύνονται με αυτή την ευθύνη η οποία, μεταξύ άλλων, συνεπάγεται και την διευθέτηση των οικονομικών θεμάτων της μετακίνησης.  Αν ο στόχος είναι η εποπτεία της διαδικασίας μετακίνησης των οπαδών, τούτο μπορεί να επιτευχθεί και με την απλή υποχρέωση έγγραφης έγκρισης ή συναίνεσης, εκ μέρους των αθλητικών σωματείων, σε ότι αφορά τη μίσθωση των μαζικών μέσων μεταφοράς από τις Λέσχες Φίλων.

Θα ήταν χρήσιμο να συμπεριληφθεί διάταξη που να παρέχει στις αρχές ασφαλείας στις εισόδους των γηπέδων  – δηλαδή, στα αστυνομικά όργανα ή στο προσωπικό των ιδιωτικών εταιριών ασφαλείας – τη δυνατότητα διενέργειας αλκοτέστ, σε κάθε περίπτωση που αυτό κρίνεται απαραίτητο μετά τον οπτικό έλεγχο. Στις περιπτώσεις που το αλκοτέστ είναι θετικό, οι αρχές ασφαλείας να μπορούν να απαγορεύουν την είσοδο στο γήπεδο των υπό την επήρεια αλκοόλης ατόμων.

 

Εξυπακούεται ότι το προσωπικό των ιδιωτικών εταιρειών θα πρέπει να είναι κατάλληλα εκπαιδευμένο και πιστοποιημένο προκειμένου να μπορεί να διεξάγει το αλκοτέστ.

Η επιβολή ποινών φυλάκισης στα μέλη της διοίκησης και στους εκπροσώπους των αθλητικών σωματείων – τουλάχιστον ενός (1) έτους λόγω μη τήρησης της υποχρέωσης για πρόσληψη πιστοποιημένων ιδιωτικών εταιρειών ασφαλείας (μάλιστα, στην περίπτωση αυτή προβλέπεται και χρηματικό πρόστιμο) και τουλάχιστον τριών (3) μηνών για την παραβίαση απαγόρευσης ομαδικής μετακίνησης οπαδών –  είναι υπερβολικές και θα πρέπει να εξεταστεί είτε ο μετριασμός τους, είτε η αντικατάστασή τους από χρηματικά πρόστιμα ή/και άλλες διοικητικές κυρώσεις.

«Οι διοργανώτριες αρχές των πρωταθλημάτων και οι γηπεδούχες ομάδες έχουν δικαίωμα με απόφασή τους να απαγορεύουν προσκαίρως την είσοδο στο γήπεδο σε κάθε πρόσωπο, το οποίο, κατ’ εκτίμηση των περιστάσεων και της συμπεριφοράς του, ενδέχεται να δημιουργήσει επεισόδια σε αυτό. Στα πρόσωπα αυτά μπορούν να συμπεριλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, άτομα που έχουν δημιουργήσει προβλήματα ή παραβιάζουν τους κανονισμούς ασφαλείας ή κρίνονται ύποπτα διάπραξης αδικημάτων σχετιζόμενων με την βία ή αρνούνται την σωματική έρευνα από το προσωπικό ασφαλείας των γηπέδων, καθώς και ατόμων που

βρίσκονται υπό την επήρεια ουσιών ή αλκοόλ. Η απόφαση αυτή γνωστοποιείται στην επιτόπια αστυνομική δύναμη».

Το συγκεκριμένο Σχέδιο Νόμου επειδή αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των φαινομένων βίας στο χώρο του αθλητισμού, έχει κυρίως «αποτρεπτικό» ρόλο.

Θα μπορούσε, ωστόσο, να συμπεριλάβει στο περιεχόμενο του και ορισμένες διατάξεις που να έχουν «προτρεπτικό» χαρακτήρα και, συγκεκριμένα, ένα νέο άρθρο που να προβλέπει την καθιέρωση κάποιων κινήτρων ή επιβραβεύσεων – ηθικών, οικονομικών ή επαγγελματικών – για όλους όσους (αθλητές, συλλόγους και παράγοντες) επιδεικνύουν πρότυπη αθλητική συμπεριφορά και συμμετέχουν εμπράκτως στην αντιμετώπιση της αθλητικής βίας και στη διάδοση των ιδεωδών του αθλητισμού.   

Σε ότι αφορά τις υφιστάμενες λέσχες φίλων Τ.Α.Α. ή Α.Α.Ε. που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις των διατάξεων του άρθρου 8 του παρόντος, αντί της άμεσης διάλυσης και κατάργησής τους μέχρι την έκδοση νέας άδειας, προτείνεται ο καθορισμός μιας μικρής μεταβατικής περιόδου λειτουργίας, δύο-τριών μηνών, από την έναρξη ισχύος του παρόντος Νόμου προκειμένου αυτές να συμμορφωθούν με τις νέες διατάξεις. Βεβαίως, μετά το πέρας αυτής της προθεσμίας, όσες από αυτές τις Λέσχες δεν έχουν συμμορφωθεί πλήρως με τις απαιτήσεις του νέου Νόμου θα διαλύονται και θα σφραγίζονται οι εγκαταστάσεις τους.