Συνέντευξη Σπύρου Βούγια στο voria.gr

Ας δούμε τα πράγματα ψύχραιμα. Ανεξάρτητα από την εικαζόμενη πρόθεση του Γιώργου Παπανδρέου (περί Σοσιαλιστικής Διεθνούς), η πρότασή περί δυαρχίας του έχει κάποια πλεονεκτήματα και αρκετές αδυναμίες. Ολοκληρώνεται γρήγορα και με συνοπτικές διαδικασίες χωρίς να δημιουργούνται πολλές αναταράξεις και μεγάλη εσωστρέφεια και δεν επηρεάζει την κυβέρνηση Παπαδήμου αφού δεν απαιτεί παραιτήσεις των υποψήφιων αρχηγών του ΠΑΣΟΚ που είναι σήμερα υπουργοί. Αδυναμία θεωρώ τη διφορούμενη εκκρεμότητα που προκαλεί, την πιθανή αλληλοεπικάλυψη αρμοδιοτήτων αλλά κυρίως το ότι δεν εκπέμπει ένα καθαρό σήμα, απαλλαγμένο από τους αρνητικούς συνειρμούς της πρόσφατης διακυβέρνησης. Είναι μια μεταβατική ενδιάμεση λύση που μπορεί να δώσει μια κάποια ώθηση, να σηκώσει το χαμηλό ηθικό και να συσπειρώσει, όσο γίνεται, τους απογοητευμένους ψηφοφόρους του κόμματος. Ας περιμένουμε μέχρι το Σάββατο στο Εθνικό Συμβούλιο για να αξιολογήσουμε τις προτάσεις που θα κατατεθούν. Ίσως όμως υπάρξει σύνθεση των διαφόρων απόψεων και αποφευχθεί τελικά η πόλωση. Στο ΠΑΣΟΚ υπάρχει για τα θέματα αυτά μια μακρά εμπειρία.

2.Θεωρείτε πιθανή τη διάσπαση του ΠΑΣΟΚ, ιδιαίτερα αν επιβεβαιωθούν τα συντριπτικά για το κόμμα ποσοστά των δημοσκοπήσεων;

 Δεν είμαι ειδικός στα εσωκομματικά ζητήματα αλλά στο ΠΑΣΟΚ υπάρχει επίσης, διαχρονικά, και υψηλό ένστικτο αυτοσυντήρησης. Αν τα σημερινά ποσοστά των δημοσκοπήσεων επιβεβαιωθούν και στις εκλογές, τότε μπορεί να υπάρξει τέτοια εξέλιξη. Όμως, οι σημερινές δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν τη δυσαρέσκεια και την υπάρχουσα απογοήτευση, χωρίς να προσφέρουν εναλλακτική διέξοδο. Οι οπαδοί και τα μέλη περιμένουν ειλικρινείς εξηγήσεις, ανοιχτό διάλογο και ελπιδοφόρα προοπτική για το μέλλον του κινήματος για να συσπειρωθούν ξανά.

3.Για ποσό ακόμα θα μπορούν να συνυπάρχουν στο ίδιο κόμμα, για παράδειγμα, στο ΠΑΣΟΚ ο Α.Λοβέρδος και ο Γ.Παναγιωτακόπουλος; Μήπως ζούμε το τέλος της πολυσυλλεκτικότητας,  μήπως οι πολίτες έχουν ανάγκη πλέον από καθαρά πολιτικά μηνύματα;

 Συμφωνώ μ’αυτή την εκτίμηση, αν και δεν ξέρω πόσο διαφέρουν κατά βάθος μεταξύ τους τα δύο στελέχη που ενδεικτικά αναφέρατε. Τα πολυσυλλεκτικά κόμματα ευνοούνται στις εποχές των ΄΄παχιών αγελάδων΄΄ και της δανεικής επίπλαστης ευμάρειας που ζήσαμε στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια. Τότε μόνο μπορούν να ικανοποιήσουν ταυτόχρονα τις συντεχνιακές απαιτήσεις, τις πελατειακές υποσχέσεις αλλά και τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις για τον εκσυγχρονισμό της κοινωνίας. Το ΠΑΣΟΚ κατάφερε άλλοτε να εξισορροπήσει και τις δύο αυτές τάσεις και άλλοτε να παρασυρθεί προς τη μια ή την άλλη πλευρά. Τώρα που τα πράγματα δυσκόλεψαν πολύ, τα δανεικά στέρεψαν και τα ιδανικά κλονίζονται, το ΠΑΣΟΚ πρέπει να εκπέμψει επιτέλους καθαρά πολιτικά μηνύματα. Κι ο καθένας ας διαλέξει το δρόμο του.     

4. Βενιζέλος, Λοβέρδος, Χρυσοχοΐδης, εσχάτως και Κατσέλη, οι πιθανότεροι υποψήφιοι για την προεδρία. Ποιος εκφράζει περισσότερο τις δικές σας θέσεις για την επόμενη μέρα του ΠΑΣΟΚ(ίσως κάποιος άλλος..); Βλέπετε ότι κάποιος έχει προβάδισμα;

Πρέπει να επιλεγεί πρώτα η διαδικασία. Αυτή τη στιγμή και οι ίδιοι οι υποψήφιοι μετρούν τις δυνάμεις τους και σκέφτονται τις κινήσεις τους χωρίς να έχουν αποφασίσει τι θα κάνουν. Ας περιμένουμε λίγο. Όποιος και να επιλεγεί, όμως, θα αποτελέσει κατά τη γνώμη μου, μια προσωρινή μεταβατική λύση. Το ΠΑΣΟΚ χρειάζεται επανίδρυση και ανακρυστάλλωση βασισμένη πάνω σ΄ένα σύγχρονο πλαίσιο για το νέο σοσιαλδημοκρατικό παράδειγμα. Αυτό μπορεί να γίνει μόνο μ΄ένα μεγάλο ανοιχτό ιδρυτικό συνέδριο μετά τις εκλογές απ’ όπου θα προκύψει ένας νέος πρόεδρος, σε ηλικία και ιδέες, που να έρχεται και να εκφράζει με φαντασία και όραμα το μέλλον.

5.Ήσασταν, πιθανόν να είστε ακόμα, συχνός συνομιλητής  του Γ.Παπανδρέου. Πώς εξηγείτε τη, μοιραία όπως αποδείχθηκε για τον ίδιο, απόφαση να προκηρύξει δημοψήφισμα, επιτείνοντας την ήδη αρνητική θέση της χώρας στο διεθνές γίγνεσθαι; Πώς εξηγείται τις παλινωδίες που ακολούθησαν με την επιλογή Πετσάλνικου;

Σηκώνει πολλή συζήτηση γιατί τα γεγονότα είναι ακόμη νωπά. Χρειάζεται κάποια απόσταση χρονική ώστε να αξιολογήσει κανείς τις επιπτώσεις (θετικές και αρνητικές) από την υπόθεση του δημοψηφίσματος. Την επίκληση της ετυμηγορίας του λαού (για πρώτη φορά ύστερα από 37 χρόνια), την αποκάλυψη της υποκρισίας του Α.Σαμαρά και κυρίως την δημιουργία της κυβέρνησης Παπαδήμου. Παράλληλα, βέβαια και τον κλονισμό της αξιοπιστίας και της εμπιστοσύνης των εταίρων, λόγω κακής συνεννόησης και χειρισμών. Όσο για την επιλογή των διαφόρων ονομάτων για τον πρωθυπουργό της κυβέρνησης συνεργασίας, θα προτιμούσα να την ξεχάσουμε. Ήταν μια τραυματική εμπειρία για όλους. Τελείωσε, βεβαίως, θετικά με την επιλογή του Λουκά Παπαδήμου αλλά άφησε αναπάντητα ερωτήματα και ανεξίτηλες αρνητικές εντυπώσεις για τον Γιώργο Παπανδρέου και κυρίως για το στενό περιβάλλον των συμβούλων του.  

 
6. Γιατί απέτυχε σε τέτοιο βαθμό η κυβέρνηση Παπανδρέου; Πού υπήρξαν οι μεγαλύτερες υστερήσεις, μπορείτε να διακρίνεται θετικά σημεία (επιγραμματικά);
 Η κυβέρνηση Παπανδρέου αδίκησε τον εαυτό της και το έργο της. Αυτοενοχοποιήθηκε υπερβολικά εξ αιτίας των δραματικών κοινωνικών επιπτώσεων των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων και, χάνοντας κατά κράτος τη μάχη της επικοινωνίας, επέτρεψε να αντιστραφεί η πραγματικότητα. Να ξεχαστεί δηλαδή η καταστροφική πενταετία της ΝΔ και η κακοδιαχείριση 30 τουλάχιστον χρόνων και να εμπεδωθεί η στρεβλή αντίληψη ότι το μνημόνιο έφερε την κρίση και όχι το αντίθετο. Σ΄αυτό συνέβαλαν βέβαια και τα περισσότερα ΜΜΕ, κυρίως τα χρεοκοπημένα κανάλια που είτε εκβίαζαν για νέα θαλασσοδάνεια είτε απλώς τροφοδοτούσαν τον άκρατο λαϊκισμό για λόγους τηλεθέασης κατηγορώντας καθημερινά την κυβέρνηση το πρωί για αναλγησία και το βράδυ για αναποτελεσματικότητα. Έτσι το μνημόνιο δαιμονοποιήθηκε και το ΠΑΣΟΚ ταυτίστηκε στη συνείδηση του Ελληνικού λαού με τις αρνητικές επιπτώσεις της βίαιης εφαρμογής του.

Πιστεύω πως θα έπρεπε, από το Μάιο του 2010, να μοιραστεί το βάρος της ευθύνης ενός τόσο κρίσιμου και διαχρονικού εθνικού προβλήματος είτε με άμεση συμμετοχή του Ελληνικού λαού (δημοψήφισμα τότε) είτε με αυξημένη πλειοψηφία τουλάχιστον 180 βουλευτών στο κοινοβούλιο ώστε να αναγκαστεί ο Αντώνης Σαμαράς να πάρει ειλικρινή θέση. Αυτή η ηρωική αλλά πολιτικά λανθασμένη ανάληψη του πολιτικού κόστους μόνο από το ΠΑΣΟΚ, συνέτριψε τις αντοχές του κάθε βουλευτή χωριστά, του συνόλου της κοινοβουλευτικής ομάδας και τελικά του ίδιου του πρώην πρωθυπουργού.

Παρόλα αυτά το βασικότερο θετικό σημείο είναι ότι κατόρθωσε να οδηγήσει τη χώρα στην αποφυγή της χρεοκοπίας (τουλάχιστον μέχρι σήμερα) και την επίτευξη της σημαντικής συμφωνίας της 26ης Οκτωβρίου για τη μείωση του χρέους και την νέα μεγάλη δανειακή σύμβαση που μπορεί να βγάλει τη χώρα από την κρίση.

 
7. Είστε αισιόδοξος ότι η χώρα θα μπορέσει να αποφύγει την τυπική χρεοκοπία και την έξοδο από το ευρώ;

Είμαι πιο αισιόδοξος για το 2012 γιατί τώρα η δυνατότητα της υπέρβασης του αδιεξόδου βρίσκεται πλέον στα δικά μας χέρια. Πιστεύω πως θα επικρατήσει τελικά η κοινή λογική και η χώρα θα αποφύγει την αυτοκτονία της επιστροφής στο μεσαίωνα της δραχμής στην οποία προσπαθούν να την οδηγήσουν διάφοροι ετερόκλητοι και ιδιοτελείς παράγοντες.