Συνέντευξη του Σπύρου Βούγια με τίτλο “Οραμά μου οι ήπιοι τρόποι μετακίνησης”

 

Οι «πράσινες» μεταφορές είναι πιο οικονομικές και ήπιες σε κατανάλωση ενέργειας, πιο καθαρές και φιλικές στο περιβάλλον και πιο αποδοτικές σε μεταφορικό έργο, αφού εξυπηρετούν πολύ περισσότερες μετακινήσεις με το ίδιο κατασκευαστικό κόστος. Οι σιδηροδρομικές μεταφορές, για παράδειγμα, γύρω αλλά και μέσα στις πόλεις (προαστιακός, μετρό, τραμ κ.λ.π.) απαιτούν σοβαρές νέες επενδύσεις, δημιουργούν χιλιάδες θέσεις εργασίας κατά την κατασκευή, τη λειτουργία τους και είναι απολύτως ανταποδοτικές, μεταφέροντας εκατομμύρια επιβάτες ή τόνους εμπο-ρευμάτων. Αρκετά επενδύσαμε σε οδικούς άξονες. Ήρθε η ώρα του σιδηροδρόμου και των εναλλακτικών μέσων μαζικής και ατομικής μεταφοράς μέσα στις πόλεις.

 

 

 

 

Αισθάνομαι κάπως παράξενα, σα να έχω επιστρέψει πίσω στο χρόνο, αφού «υπηρέτησα» στην ίδια θέση του υφυπουργού Μεταφορών (και μάλιστα στο ίδιο ακριβώς γραφείο) πριν 9 χρόνια, τον Οκτώβριο του 2001. Λίγους μήνες αργότερα, παραιτήθηκα για να διεκδικήσω τη δημαρχία του Δήμου Θεσσαλονίκης και έτσι δεν πρόλαβα να αφήσω κάτι σημαντικό. Ήμουν και άπειρος ακόμη στις συνθήκες και τους ιδιότυπους κώδικες της κεντρικής πολιτικής σκηνής, και σε κάθε περίπτωση, απαιτείται ένας κρίσιμος πολιτικός χρόνος για να σχεδιάσει αλλά και να υλοποιήσει κανείς στην πράξη διακριτό έργο. Τώρα, αισθάνομαι αρκετά πιο έμπειρος και δυνατός, ύστερα από όσα έζησα ενδιαμέσως, αλλά και από τη θητεία μου στο έντονο σε συναισθηματική φόρτιση Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Εκεί, μετά από 10 μήνες άφησα πιστεύω κάποιο ίχνος σε τομείς που ασχολήθηκα με αφοσίωση, όπως είναι η εκπαίδευση των νέων αστυνομικών και ο διαφορετικός τρόπος αντίληψης και διαχείρισης του μεταναστευτικού ζητήματος. Πιστεύω, πως και στο Υπουργείο Μεταφορών θα μείνει αυτή τη φορά κάτι από το όραμα το οποίο σπούδασα, δίδαξα στους φοιτητές μου και για το οποίο εργάσθηκα και αγωνίζομαι πολιτικά εδώ και 30 χρόνια και είναι οι ήπιοι τρόποι μετακίνησης σε ανθρώπινες πόλεις.

 

 

Η απόφαση για την είσοδο των ποδηλάτων στο μετρό, έπρεπε να είχε παρθεί εδώ και καιρό, αφού οι ποδηλάτες ζητούσαν επίμονα, αλλά χωρίς αποτέλεσμα, από τη διοίκηση του μετρό την άδεια να κατεβάζουν τα ποδήλατά τους στους συρμούς. Η απόφαση που πάρθηκε ήταν αποτέλεσμα συζητήσεων στο Εθνικό Συμβούλιο Οδικής Ασφάλειας με εκπροσώπους των κινημάτων των ποδηλατών, αλλά και την δημοτική παράταξη του Γ. Αμυρά στο Δήμο Αθηναίων. Οι ίδιοι πρότειναν τον περιορισμό των δύο ποδηλάτων ανά συρμό, κάτι που αποτελεί διεθνές πρότυπο και ισχύει στα περισσότερα μετρό του κόσμου για λόγους ασφαλείας. Ξεκινήσαμε με την δοκιμαστική αυτή περίοδο των τριών μηνών από τις 2 Μαρτίου, βασιζόμενοι στον αλληλοσεβασμό και την αυτορρύθμιση των ίδιων των ποδηλατών, με δύο ημέρες την εβδομάδα, κάθε Τετάρτη απόγευμα και κάθε Κυριακή από τις 12 το μεσημέρι, μέχρι τη λήξη της βάρδιας, και προσωπικά είμαι πολύ αισιόδοξος, πως το μέτρο θα πάει πολύ καλά και σύντομα, από το καλοκαίρι, θα επεκταθεί η εφαρμογή του για περισσότερες ημέρες και ώρες.

 

 

Οι ποδηλάτες δεν ήταν αποκλεισμένοι από τα άλλα μέσα μαζικής μεταφοράς, αφού μπορούσαν να κινηθούν με το τραμ, τον ηλεκτρικό και τον προαστιακό. Τώρα, με το Γιάννη Μπουτάρη δήμαρχο στη Θεσσαλονίκη και τον Γιώργο Καμίνη στην Αθήνα περιμένω να δω χιλιάδες δημοτικά ποδήλατα να διατίθενται στις στάσεις του μετρό και σε άλλα κεντρικά σημεία ώστε να τα παίρνει κανείς εύκολα και να τα αφήνει κοντά στον προορισμό του όπως συνηθίζεται σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις. Για να μπορέσουν όμως τα ποδήλατα αυτά να κινηθούν με ασφάλεια πρέπει να υπάρχουν και οι κατάλληλες υποδομές. Ως συγκοινωνιολόγος ήμουν και παραμένω πάντα ανεπιφύλακτα υπέρ της κατασκευής ενός ασφαλούς δικτύου ποδηλατοδρόμων στις μεγάλες πόλεις. Οφείλουμε να διαμορφώσουμε ασφαλείς συνθήκες για τους ποδηλάτες, αν θέλουμε να υποστηρίξουμε το οικολογικό αυτό μεταφορικό μέσο και να ενθαρρύνουμε την αστική ποδηλασία. Δεν πρέπει να περιοριζόμαστε στη χρήση των πεζοδρόμων και των λιγοστών ποδηλατοδρόμων που υπάρχουν, αλλά πρέπει να δεσμεύσουμε πλάτος του οδοστρώματος, που σήμερα καταλαμβάνεται και από την παράνομη στάθμευση. Μπορώ τέλος να ανακοινώσω ότι βρισκόμαστε σε φάση διαβούλευσης και συζητήσεων με την διοίκηση του ΟΑΣΑ και τους ποδηλάτες για να επιτρέψουμε την κίνηση των ποδηλάτων στις αποκλειστικές λωρίδες για τα λεωφορεία.

 

 

Η Ελλάδα ακολουθεί πάντοτε και προσαρμόζεται με καθυστέρηση στις εξελίξεις της υπόλοιπης Ευρώπης. Ωστόσο, διαμορφώνεται ραγδαία μια νέα «κουλτούρα ποδηλατοκίνησης» στη χώρα μας που ξεκινάει από τη νεολαία, ενισχύεται από τις δύσκολες οικολογικές και κοινωνικές συνθήκες και έναν διαφορετικό τρόπο θέασης του κόσμου, μία άλλη στάση ζωής. Έτσι ο διαρκώς αναπτυσσόμενος ποδηλατικός τουρισμός ίσως μας βρει καλύτερα προετοιμασμένους. Αποτελεί ίσως μια σπουδαία ευκαιρία παραπέρα ανάπτυξης του θεματικού τουρισμού στη χώρα μας με δεδομένες τις ιδιαίτερα ευνοϊκές καιρικές συνθήκες.

 

 

Είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα και χρήσιμη δυνατότητα αξιοποίησης γραμμών που καταργούνται και ευρίσκονται κοντά σε κατοικημένες περιοχές, κάτι που ήταν συνηθισμένο στις παλαιότερες χαράξεις. Μπορούν επίσης να συνδέουν παρα-θαλάσσιους οικισμούς με γραφικές διαδρομές με ποδήλατο ή να μετατραπούν σε πεζοδρόμους, εάν οι γραμμές περνούν μέσα από έναν οικισμό. Σε κάθε περίπτωση, μπορεί η ΓΑΙΑΟΣΕ να αξιοποιήσει δημιουργικά την ακίνητη περιουσία σε συνεργασία με Δήμους, τοπικούς φορείς, πολιτιστικούς συλλόγους ή Μ.Κ.Ο., δίνοντας ένα σύγχρονο περιεχόμενο σε παλιά κτίρια σταθμών ή εγκαταλειμμένες σιδηροδρομικές γραμμές

 

 

Έλεγα πάντοτε, πως η ίδια η μνήμη μιας πόλης που «θυμάται», υποδεικνύει τα μέσα μεταφοράς που χρειάζονται και επανέρχονται με μια σύγχρονη βεβαίως μορφή. Το τράμ, αλλά και η θαλάσσια αστική συγκοινωνία, ήταν δύο προτάσεις που είχα κάνει από τη δεκαετία του ’80. Σήμερα, θεωρώ, πως έχουν διαμορφωθεί οι κατάλληλες συνθήκες για την υλοποίησή τους, τόσο από πλευράς συγκοινωνιακών αναγκών, όσο και από πλευράς οικονομικών προϋποθέσεων. Στο Στρατηγικό σχέδιο Υποδομών Μεταφορών που παρουσίασε ο υπουργός Δημήτρης Ρέππας, για τη Θεσσαλονίκη, περιλαμβάνεται και η διερεύνηση της σκοπιμότητας κατασκευής τραμ, που θα εξυπηρετεί το κέντρο της πόλης και σε συνδυασμό με το μετρό η επιβατική κίνηση θα καλύπτεται ικανοποιητικά, ενώ θα αναβαθμιστεί περι-βαλλοντικά και αισθητικά η πόλη κατά μήκος της διαδρομής του. Πιστεύω, πως σύντομα το έργο θα προχωρήσει και θα ενταχθεί στα προγράμματα χρηματοδότησης. Όσον αφορά τη θαλάσσια αστική συγκοινωνία, έχοντας στενή συνεργασία με τους τρεις δημάρχους των περιοχών που εξ-υπηρετούνται, είμαι πιο αισιόδοξος από ποτέ, γιατί οι συνθήκες έχουν πλέον ωριμάσει. Σε τρεις μήνες θα προχωρήσουμε σε δημόσια προκήρυξη εκδήλωσης ενδιαφέροντος για ιδιώτες επενδυτές, με συντονισμό του ΣΑΣΘ. Πρόκειται για μία βασική διαδρομή που θα συνδέει την Περαία ή τους Νέους Επιβάτες με την Καλαμαριά και το κέντρο της πόλης, και θα απαιτήσει, ήπιες, χαμηλού κόστους, υποδομές για τη δημιουργία τριών στάσεων. Πιστεύω, πως την άνοιξη του 2012, στα γενέθλια των 100 χρόνων από την απελευθέρωση της πόλης, η Θεσσαλονίκη θα μπορέσει να ζωντανέψει ξανά τον Θερμαϊκό και να αποκαταστήσει την παραδοσιακή της σχέση με τη θάλασσα.

 

 

Δεν είναι για μένα αυτοσκοπός, κάνω όμως τα στοιχειώδη, προσπαθώντας όσο μπορώ να περιορίσω το «ενεργειακό μου αποτύπωμα». Στο σπίτι μαζεύουμε και ανακυκλώνουμε χαρτιά και πλαστικά. Χρησιμοποιώ ελάχιστα το αυτοκίνητό μου, γιατί μου αρέσει να περπατώ στην πόλη και να χαζεύω τα μαγαζιά, τους ανθρώπους και τη θάλασσα. Καπνίζω λίγο και μόνο σε ανοιχτούς χώρους. Ξέρω ότι δεν είναι πολλά, αλλά πιστεύω πως συμπληρώνω την περι-βαλλοντική συνεισφορά μου, με τη δυνατότητα να συμβάλλω σε αποφάσεις με οικολογικό περιεχόμενο. Και αυτό είναι πολύ πιο σημαντικό και χρήσιμο για την προστασία του περιβάλλοντος.